Na terenie gminy obowiązują ograniczenia w użytkowaniu terenu oraz działalności gospodarczej wynikające z uwarunkowań przyrodniczych:

1. położenie gminy w chronionej zlewni rzeki Warty o wymaganej pierwszej klasie czystości wód,
2. położenie zachodniego fragmentu gminy w granicach Parku Krajobrazowego „Lasy nad Górną Liswartą”,
3. położenie południowej części gminy w zasięgu wyznaczonego GZWP o numerze 327 (Lubliniec – Myszków) – objętego wysoką ochroną.

W gminie znajdują się następujące obiekty zabytkowe, prawnie chronione - wpisane do ewidencji zabytków:

• kościół parafialny p.w. NMP Częstochowskiej w Starczy w otoczeniu okazałych lip, wymurowany z cegły i kamienia polnego (piaskowca) w latach 1928 – 1934,
• cmentarz grzebalny rzymskokatolicki i starokatolicki mariawitów z początku XX wieku,
• zagroda (dom i obora) murowana z ok. 1930 roku we Własnej,
• drewniany kościół parafii starokatolickiej mariawitów, wzniesiony w latach 1907 – 1908.

Wśród innych godnych uwagi zabytków należy wskazać:

• murowana kapliczka domkowa św. Jana Nepomucena z 1711 roku w Rudniku Małym,
• zabudowania młyńskie z lat 1928 – 1930 we Własnej,
• dom z cegły ceramicznej sprzed 1939 roku w Klepaczce,
• kilka drewnianych domów sprzed 1918 roku i z okresu międzywojennego w Starczy, Klepaczce, Łyścu, Rudniku Małym i Własnej.