Gmina Starcza leży w północnej części województwa śląskiego, w powiecie częstochowskim przy jego południowej granicy. Położona jest 65 km od Katowic – stolicy województwa, a 15 km od Częstochowy – siedziby powiatu.

Gmina graniczy z następującymi gminami powiatu częstochowskiego:

• od północy z Poczesną,
• od wschodu z Kamienicą Polską,
• od zachodu z Konopiskami
• oraz od południa z miastem i gminą Woźniki powiatu lublinieckiego.

Obecnie w skład gminy Starcza wchodzi pięć sołectw: Starcza, Klepaczka, Łysiec, Rudnik Mały i Własna.

Gmina liczy 2010 hektarów powierzchni i 2693 mieszkańców. Zarówno pod względem powierzchni, jak i liczby ludności gmina należy do najmniejszych w województwie śląskim. Średnia gęstość zaludnienia w gminie wynosi 138 osób/km2 i jest znacznie wyższa od średniej krajowej (121,59 osób/km2) i powiatowej (127,95 osób/km2), lecz niższa od średniej wojewódzkiej ( 394,3 osób/km2).

Położenie gminy pod względem geograficznym zgodnie z regionami fizyczno-geograficznymi można określić następująco:

• prowincja – Wyżyna Małopolska,
• podprowincja – Wyżyna Śląsko-Krakowska,
• makroregion – Wyżyna Woźnicko - Wieluńska,
• mezoregiony – Próg Woźnicki i Próg Herbski.

Morfologicznie północny i północno-zachodni obszar gminy stanowią wzgórza ostańcowe tzw. Garby Rększowickie wchodzące w obręb mezoregionu zwanego Progiem Herbskim. Wzgórza te są związane z utworami jury dolnej. Najbardziej widoczny jest ostaniec Góra Łysiec ( 331m n.p.m.), a nieco mniej kilka kopulastych wzniesień na północ od Starczy i Własnej ( 305 – 308m n.p.m.).

Na południu gminy rozciąga się równina morenowa Progu Woźnickiego. Jej powierzchnia jest wyrównana i opada pod niewielkim kątem na północ do doliny rzeki Kamieniczki. Granicę pomiędzy Progiem Herbskim a Progiem Woźnickim stanowią doliny rzek: Kamieniczki i jej dopływu Zimnej Wody. Są to w terenie wyraźnie widoczne doliny, chociaż nieduże o szerokości sięgającej miejscami kilkaset metrów i obniżeniu względem terenów sąsiednich około 5-7m.

Wzdłuż dolin Kamieniczki, Zimnej Wody i innych niewielkich cieków występują w postaci małych płatów terasy nadzalewowe. Charakteryzują się one wyrównaną powierzchnią i wysoko występującą wodą podziemną. Tereny te najczęściej wykorzystywane są jako użytki zielone ( łąki i pastwiska).

Obszar gminy Starcza znajduje się w części zachodniej monokliny Śląsko-Krakowskiej, zbudowanej z utworów mezozoicznych ( triasu i jury) łagodnie zapadających się ku północnemu-wschodowi. Osady te zalegają na starszym sfałdowanym podłożu paleozoicznym.

Pod względem hydrograficznym gmina Starcza położona jest w zlewni rzeki Warty (prawego dopływu Odry), w dorzeczach jej dopływów Kamieniczki i Stradomki. Głównymi rzekami przepływającymi przez teren gminy są Kamieniczka i jej lewy dopływ Zimna Woda. Oba te potoki swoje źródła mają w okolicach Okrąglika ( gmina Woźniki). Obszar gminy leży w środkowym biegu Kamieniczki. Rzeka ta, płynąc na północ od Rudnika Małego stanowi granicę z gminą Woźniki aż do ujścia Zimnej Wody.

Potok Zimna Woda wije się w terenie gminy na południe od Starczy, równolegle do linii zabudowań. Przez południowy obszar gminy przepływa rzeczka Czarnoleśna, zwana też Grocholką, prawy dopływ Kamieniczki, mająca swoje źródła w rejonie Czarnego Lasu ( gmina Woźniki). Z kolei przez północno-wschodni teren gminy płynie bezimienny ciek, czasami nazywany dopływem z Klepaczki, który wypływa ze wzgórz rększowickich (gmina Konopiska), a wpada do Kamieniczki za Własną. Na terenie gminy występują też jeszcze inne lokalne potoki i rowy melioracyjne bez nazw.

Prawie cały obszar gminy leży w dorzeczu Kamieniczki. Wyjątkiem są cieki północnego skrawka gruntów miejscowości Starcza, które wpadają do Rększowiczanki, prawego dopływu Konopki w dorzeczu Stradomki.

Poniżej zamieszczono dane statystyczne dla Gminy Starcza